Halk arasında şeker hastalığı olarak da bilinen diyabet hastalığı (Diabetes Mellitus), tüm toplumlarda yaygın olarak görülen ve ciddi sonuçlara yol açabilen bir hastalıktır. Bu hastalık tam olarak tedavi edilememekle birlikte, diabet hastası kişiler, uygun tedaviyi yaşam tarzı haline getirerek, yaşam standartlarını koruyabilirler. Diabetes Mellitus (DM), vücudtta bulunan bir salgı bezi olan pankreasın yeterli insulin hormanu üretememesi veya vücudun ürettiği insülini etkili bir şekilde kullanamaması sonucu oluşan bir hastalıktır.

Normal metabolizmada besinler, vücudun başlıca yakıtı olan glukoza (şeker) dönüşmek üzere bağırsaklarımızda parçalanırlar. Daha sonra bu glukoz bağırsaklardan kana geçer ve kandaki şeker düzeyi yükselmeye başlar. Sağlıklı bireylerde kana geçen glukoz pankreastan salgılanan insülin hormonu yardımıyla hücrelerin içine taşınır.

Gıdalar insanlarda çeşitli reaksiyonlara sebep olabilirler. Bu reaksiyonlar içerisinde en sık görülenler alerjik reaksiyonlardır. Gıda alerjileri bebeklikten yaşlılığa kadar her yaştan insanda görülebilir. Gıda alerjisinin şiddeti kişiden kişiye değişebilir. Reaksiyonlar fark edilemeyecek kadar hafif veya ölümcül derecede ciddi olabilir.

Bazı gıdalar kişilerin intoleransına bağlı alerjik reaksiyonlara sebep olurken, bazı gıdalar doğaları gereği alerjen olabilirler. Bu tarz gıdaların alerjileri  yine kişilerin tolerans seviyelerine bağlı olarak farklı şiddette belirtiler gösterirler.

Gıda alerjileri her yaşta görülebilmekle birlikte, en çok bebekleri ve çocukları etkilerler. Doğum sonrası erken dönemde tam olarak gelişmemiş olan sindirim ve savunma sistemi, özellikle bebekleri alerjilere karşı daha duyarlı hale getirir.

Şeker, günlük hayatımızda tüketmekten keyif aldığımız hemen her gıdanın içerisinde doğal veya yapay olarak bulunmaktadır. İnsan vücudunun temel ihtiyaçlarından karbonhidratların sağlanabilmesi için şeker tüketimi gerekmektedir.
Metabolizmanın işleyişinde karbonhidratlar, vücudun enerji kaynakları arasında ilk sıradadır. Şekerler, verdikleri güzel tat sayesinde, insanların en çok severek tükettikleri gıdalarda kullanılmaktadır. Tüm besin maddelerinde olduğu gibi, şekerleri de kararında tüketmek önemlidir. Aşırı veya gereğinden az şeker tüketimi, metabolik ve sistemik rahatsızlıklara yol açabilir.   Doğal olarak tükettiğimiz pek çok gıdanın, sebze ve meyvelerin içerisinde belli miktarlarda şeker bulunmaktadır. Yine endüstriyel olarak üretilen gıdaların da bir çoğunun içerisine şeker katılmaktadır.

Gıdalardaki yağlar veya daha bilimsel bir ifadeyle onların yağ asitleri başlıca üç çesit yağ asidinden olusmaktadır:   · Doymus yağ asitleri: Belrli miktarda hidrojen atomu ile doyurulmuş yağ asitleridir.
· Tekli doymamış yağ asitleri: Yağ asidinin bir çift hidrojen atomu eksiktir.
· Çoklu doymamış yağ asitleri: Yağ asidinin bir çiftten fazla hidrojen atomu eksiktir.

Doymamış yağ asitleri, kanda kolesterolü düşürmeye yardımcıdırlar ve sağlık için faydalı maddelerdir. Doymuş yağ asitleri ise, kandaki kolasterol miktarını arttırır ve damarlara yapışma özelliği doymamış yağ asitlerinden fazla olduğundan, kalp hastalıklarına sebep olabilirler.

Trans yağlar; sıvı bitki yağlarının hidrojen ile doyurulması sonucu oluşan yağlardır. Kimyasal tanımla; sıvı yağların çoklu bağlarının hidrojenle doyurularak katı hale getirilmesidir.

Bacillus cereus ve sebep olduğu gıda zehirlenmeleri ile ilgili daha önce bir makale yayınlamıştık. Yine Bacillus cinsine mensup; fakat gıda zehirlenmesinden öte, zoonoz özellikli ve öldürücü Anthrax (Şarbon) enfeksiyonu etkeni Bacillus anthracis hakkında da bilgi vermek istedik.
B. cereus ağırlıklı olarak gıda zehirlenmelerinden sorumluyken, aynı familyaya ait bir tür olan B. anthracis çok farklı ve tehlikeli bir enfeksiyona neden olmaktadır.   Anthrax, Bacillus anthracis tarafından oluşturulan septisemik özelikte akut infeksiyöz bir hastalıktır. Bütün memeli hayvanlarda görülebilir. Bulaşıcı bir hastalık olan Anthrax, aynı zamanda zoonoz bir hastalıktır; yani hayvanlardan insanlara da bulaşabilir. Anthrax’ın halk dilinde bilinen isimleri hayvanlarda “dalak” veya “şarbon”, insanlarda “karaçıban” veya “kasap çıbanı”dır.   B.

Su, hayatın devamı için vazgeçilmez olan tek besin maddesidir. Belli bir süre besinsiz kalmak çok büyük problemlere yol açmayabilir; fakat susuz kalan hiç bir canlının yaşaması söz konusu değildir. Yaşamın devamı için bu kadar önemli ve değerli olan suyun kalitesi de varlığı kadar önem arz eder. Kalitesiz ve kirli su kaynakları da canılar için önemli bir sağlık tehdidi oluşturmaktadır.

Geçmişte, su kaynaklarının bolluğu ve temizliği sayesinde çok üzerine düşülmeyen su kalitesi konusu, suya olan ihtiyaç arttıkça ve endüstrileşme ile birlikte bütün su kaynakları kirlenmeye başladıkça gündeme gelmiştir. Öyle ki günümüzde, içme ve kullanma sularının kullanıcılara ulaşmadan önce zararlı olabilecek her türlü etkenden kurtarılması gerekli hale gelmiştir.

Bitkiler haricindeki tüm canlılar, hem gelişmeyi sürdürmek, hem de sağlıklı dokuların bakımını ve sürekliliğini sağlamak için proteine ihtiyaç duyarlar. Bitkiler ise, ihtiyaç duydukları proteini doğal elementleri kullanarak kendileri üretebilirler. İnsanlar hazır protein kaynakları bularak bunları kendi metabolizmaları içinde dönüştürür ve protein ihtiyaçlarını bu şekilde karşılarlar. Bu hazır protein kaynakları et, tavuk, balık, yumurta, süt gibi hayvansal kaynaklarla, pirinç, mercimek gibi bitkilerdir.
Bir insanın vücut ağırlığı göz önüne alındığında, her kilo için günde en az 0.5 gram protein tüketmesi gerekmektedir. Protein tüketimi, kişilerin ihtiyacı yaş, enerji kullanımı, iklim özellikleri gibi birçok nedene bağlı olarak değişebilir.

 Önceki makalelerimizde biyojenik aminlerin özellikleri ve tehlike yarattıkları gıdalardan genel olarak bahsedilmişti. Bu makalede, balık ve balık ürünlerinde sentezlenen biyojenik aminlere daha yakından bakıyoruz.
 Balık ve balık ürünlerinde biyojenik amin üretimi direkt olarak balıktaki serbest aminoasit içeriği ile bağlantılı olmaktadır. Balığın bozulması veya ayrışması süresince, bakteriyel üretim, aminoasit dekarboksilasyon faaliyeti ve proteoliz aktivitesinden dolayı amino asitler serbest kalmakta ve biyojenik amin üretilmektedir. Biyojenik aminler düşük molekül ağırlıklı organik bazlardır ve mikrobiyal, bitki ve hayvan metabolizması tarafından sentezlenmektedirler.

Suyun insan sağlığı açısından önemi nedir?

Suyun insan sağlığını olumsuz yönden etkilemesinin nedenleri iki başlıkta toplanabilir:

1. Zararlı biyolojik etkenlerin bulunması
2. Endüstri artıklarından doğan kimyasal ya da radyoaktif kirleticilerin bulunması.

Su kirliliğinde en önemli etken mikrobiyal kirlilik özellikle de “patojen (hastalık yapıcı) organizmalar”dır.

Su kirliliğinin en tehlikeli şekli ise sucul ortama insan dışkısının girmesidir.

Bir çok hastalık insan veya bazen hayvanların patojen saçan dışkılarının su veya gıdaları kontamine etmesiyle ve daha sonra bunların tüketilmesiyle dışkı-ağız (fekal-oral) rotalı bir yolla bulaşmaktadır.

Dünya sağlık örgütü (WHO) tarafından, dünyadaki bütün hastalıkların muhtemelen %80'inin kontamineli sularla ilişkili olduğu belirtilmiştir.

Gazlı içecekler, karbondioksit ile gazlandırılmış olan meyveli, aromalı, kola, tonik gibi içeceklerdir. Bu ürünler satüre edilmiş karbondioksit gazın yanı sıra boya maddeleri, sodyum benzoat, kinin (sülfat tozu), kafein, alkol, sakkaroz, glikoz, früktoz, glikoz şurubu, früktoz şurubu veya invert şeker şurubu ve bunlarla birlikte yalnız başına tatlandırıcılar, aromalar (taklit ettiği ürünün kokusunu veren kimyasallar), laktik asit, uçucu asitler ve diğer katkı maddelerini barındırır. Gazlı içecekler diğer uyuşturucular gibi bağımlılık yapar ve haz duygusuyla birlikte vücuda zarar verir.   Birçok konvansiyonel üründe olduğu gibi katkı maddelerinin cirit attığı bu ürünler de obezite, diyabet, diş çürümesi, kemik sorunları, beslenme bozuklukları, kalp hastalığı, gıda bağımlılığı ve nörolojik sorunlar yaşatır.

Antioksidanların uygun ve etkin kullanımı için bitkisel ve hayvansal yağlan kimyasını, oksidasyon mekanizmasını ve kullanılan antioksidanın fonksiyonlannı çok iyi bilmek ve oksidasyon başlamadan önce antioksidanı gıdaya katmak gerekmektedir. Antioksidanların etkisini artırmak veya tamamlamak için çoğu kez "sinerjist" adı verilen maddeler de kullanılmaktadır.

Direkt olarak gıda maddesine ilave edilen antioksidantlann belli limitler içinde kullanılması zorunluluğu bulunmaktadır. Bir antioksidantın gıda maddesinde kullanılmadan önce sağlığa zararı olmadığı kesin olarak belirlenmiş olmalıdır.

Antioksidanlar doğal ve sentetik olarak elde edilebilir ve kullanılabilirler. Endüstriyel işlemlerde besinlerin muhafaza süresini uzatmak için esas olarak sentetik antioksidanlar kullanılmaktadır. Sentetik antioksidanlar uzun yıllardan beri kullanılmaktadır.

Yaşam koşullarının her geçen gün ağırlaştığı, her türlü kirliliğin gittikçe artarak sağlığımızı tehdit eder hale geldiği günümüz dünyasında insanlar, daha sağlıklı beslenebilmek ve hayatın kendilerine getirdiği negatif etkilerden biraz olsun arınabilmek için sürekli bir arayış içindeler. Bu arayışın sonucu olarak da sağlıklı beslenme, hijyenik üretim, doğal ürünler gibi konular hep gündemin ilk sıralarını işgal ediyor. Her gün sağlıklı olmak adına yeni ürünler, yeni spor türleri, yeni beslenme ve diyet önerileri ile karşılaşıyoruz.

Son günlerin en yeni sağlıklı ürünlerinden biri de “çim suyu”.